هایکینگ، ترکینگ و بکپکینگ چیست؟ تفاوتها به زبان ساده

هایکینگ، ترکینگ و بکپکینگ هر سه پیادهروی در طبیعتاند، اما از نظر مدت سفر، دشواری مسیر و شیوهی اقامت با یکدیگر تفاوت دارند. هایکینگ پیادهروی یکروزه با بازگشت در همان روز است؛ ترکینگ سفر پیادهی چندروزه در مسیرهایی دورتر و چالشبرانگیزتر است؛ و بکپکینگ یعنی چند روز راهپیمایی در حالی که غذا، چادر و وسایل خواب را خودتان در کولهپشتی حمل میکنید. در این مقاله هر مفهوم را به زبانی ساده توضیح میدهیم و نشان میدهیم کدامیک با شرایط و آمادگی شما سازگارتر است.
تفاوت هایکینگ، ترکینگ و بکپکینگ در یک نگاه
تصویر زیر تفاوتهای اصلی را خلاصه میکند. مرز این سه اصطلاح قراردادی است و بسته به کشور و منبع اندکی تغییر میکند؛ دلیل آن را در بخش «چرا این اصطلاحات همیشه یکسان به کار نمیروند؟» توضیح دادهایم.

1- هایکینگ (Hiking) چیست؟
هایکینگ پیادهروی طولانی و پرتحرک در طبیعت است که معمولاً در مسیرهای مشخص، جادههای خاکی یا ردپاهای کوهستانی انجام میشود. در فارسی گاهی از آن با عناوینی مانند کوهپیمایی یا پیادهروی طبیعی هم یاد میکنند. ویژگی تعیینکنندهی هایکینگ بازگشت در همان روز است. مرجع آموزشی REI هر پیادهروی طبیعی را که در یک روز به پایان برسد «هایک یکروزه» مینامد؛ از قدمزدن در یک پارک بزرگ تا چند ساعت کوهپیمایی در نزدیکترین کوهستان.
چون شب را در طبیعت نمیمانید، به چادر، کیسه خواب و غذای چندروزه نیاز ندارید. یک کولهی سبک با آب، خوراکی، لباس اضافه و وسایل ایمنی کفایت میکند. به همین دلیل هایکینگ منطقیترین نقطهی شروع برای مبتدیهاست.
هایکینگ مناسب چه کسانی است؟
این فعالیت برای خانوادهها، کسانی که فقط آخر هفته وقت دارند و کسانی که میخواهند پیش از سفرهای سنگینتر آمادگی بدنی خود را بسنجند، انتخابی مناسب است. هزینهی تجهیزات آن کمتر است و در صورت تغییر شرایط، بازگشت سریعتر ممکن است.
2- ترکینگ (Trekking) چیست؟
ترکینگ سفر پیادهی چندروزه در مسیرهای طبیعی است که معمولاً از هایکینگ طولانیتر، دورتر از مناطق مسکونی و دشوارتر است و شبها را در طول مسیر سپری میکنید. واژهی trek ریشهای آفریکانس دارد؛ بنا بر فرهنگ لغت مریاموبستر، در اصل به سفر گروهی با گاری گاوکش و سپس به هر سفر کند و دشوار اطلاق میشد. به همین دلیل، این واژه هنوز بار معنایی سفری طولانی و پرزحمت را دارد. ترکینگ فقط با تعداد روزها تعریف نمیشود. معمولاً ترکیبی از چند عامل است: حرکت چندروزه، تغییر ارتفاع در طول مسیر، اقامت در میانهی راه و فاصلهی قابلتوجه از جاده و خدمات درمانی.
3- بکپکینگ (Backpacking) چیست؟
دایرةالمعارف بریتانیکا بکپکینگ را فعالیتی تفریحی میداند که در آن پیادهروی همراه با حمل لباس، غذا و تجهیزات کمپ در کوله پشتی طبیعت گردی انجام میشود. این سفر معمولاً بیش از یک روز طول میکشد و میتواند از یک شب تا چند هفته ادامه یابد. تفاوت اصلی آن با ترکینگ به همراه اقامت در اقامتگاه این است که در بکپکینگ غذا، سرپناه و وسایل خواب را خودتان حمل میکنید؛ در نتیجه استقلال بیشتری دارید، اما به برنامهریزی و آمادگی دقیقتری هم نیاز دارید.
تجهیزات اصلی بکپکینگ
تجهیزات اصلی عبارتاند از کولهپشتی، سرپناه یا چادر کمپینگ، تجهیزات خواب (کیسهخواب و زیرانداز کیسه خواب)، وسیلهی تصفیهی آب، کفش مناسب و در صورت نیاز اجاق سفری. توصیه میشود حتی آبهایی که تمیز به نظر میرسند در طبیعت تصفیه شوند و برای نخستین سفر، مقصدی آسان انتخاب شود. همراهی یک همسفر نیز ایمنی و لذت سفر را بیشتر میکند.
وزن کوله برای هایکینگ، ترکینگ و بکپکینگ چقدر باشد؟
در منابع معتبر ذکر شده است که کولهی کامل بکپکینگ از حدود ۲۰ درصد وزن بدن و کولهی هایک یکروزه از حدود ۱۰ درصد بیشتر نشود؛ برای مثال، برای فردی ۷۰ کیلوگرمی حدود ۱۴ کیلوگرم در بکپکینگ و ۷ کیلوگرم در هایک یکروزه. این اعداد صرفاً راهنمای کلیاند و برای افراد کوچکاندام ممکن است عملاً قابل رعایت نباشند. بهتر است پیش از سفر کوله را با وسایل و آب کامل وزن کنید و آنچه ضروری نیست کنار بگذارید.
چرا این اصطلاحات همیشه یکسان به کار نمیروند؟
مرز این سه اصطلاح در عمل قطعی نیست و بسته به کشور فرق میکند. در آمریکا و کانادا hiking رایجترین عنوان است و پیادهروی چندروزهی همراه با کمپ معمولاً backpacking نامیده میشود. در بریتانیا و ایرلند بیشتر از walking برای همهی انواع پیادهروی استفاده میکنند؛ در استرالیا bushwalking و در نیوزیلند tramping رایج است. در هیمالیا هم سفرهای چندروزهای که با باربر و چهارپا انجام میشود معمولاً trekking خوانده میشود.
- بنابراین اگر در منبعی ترکینگ و بکپکینگ را معادل هم دیدید، اشتباهی رخ نداده است؛ فقط از زاویهی دیگری نگاه شده است. برای تصمیمگیری عملی سه پرسش کافی است: سفر چند روز طول میکشد، شب را کجا میگذرانید و چه کسی بار را حمل میکند؟
- کوهنوردی فنی (Mountaineering) نیز با این سه فعالیت تفاوت دارد؛ صعودهای فنی به مهارتها و تجهیزات تخصصی، مانند کار با طناب و کلنگ یخ، نیاز دارند که در هایکینگ معمول نیست.
کدام فعالیت برای شما مناسبتر است؟

انتخاب درست به وقت، آمادگی و تجربهی شما بستگی دارد. راهنمای زیر تصمیمگیری را سادهتر میکند:
- فقط یک روز وقت دارید یا تازهکار هستید: هایکینگ؛ با کولهی سبک، هزینهی کمتر و ریسک پایینتر.
- یک آخر هفتهی کامل دارید و میخواهید در طبیعت بخوابید: بکپکینگ یکشبه یا دوشبه در مسیری ساده و نزدیک به جاده.
- چند روز در مسیر میمانید، اما نمیخواهید همهچیز را حمل کنید: ترکینگ با اقامت در اقامتگاه، باربر و راهنمای محلی.
- تجربهی قبلی دارید و استقلال کامل میخواهید: بکپکینگ چندروزه با برنامهریزی دقیق برای آب، غذا و مجوزهای منطقه.
- مسیر در ارتفاع بالا قرار دارد: هر یک از دو گزینهی چندروزه، بهشرط برنامهی سازگاری تدریجی با ارتفاع که در بخش ایمنی توضیح داده شده است.
مسیر را متناسب با آمادگی جسمی و توان تمام اعضای گروه انتخاب کنید، نه بر اساس سختترین گزینه. اگر تردید دارید، از هایک یکروزه شروع کنید و بهتدریج مدت سفر و وزن کوله را افزایش دهید.
تجهیزات لازم برای هایکینگ، ترکینگ و بکپکینگ
پایهی ایمنی هر سه فعالیت «ده وسیلهی ضروری» است. این فهرست در دههی ۱۹۳۰ توسط باشگاه Mountaineers در سیاتل تدوین شد و امروز، بهجای ده قلم کالا بهصورت ده سیستم عملکردی تعریف میشود.
| سیستم | شامل چه چیزهایی است |
|---|---|
| ناوبری | نقشه، قطبنما، جیپیاس یا دستگاه اضطراری |
| روشنایی | چراغ پیشانی و باتری یدک |
| محافظت در برابر آفتاب | عینک کوهنوردی، لباس کوه و طبیعت و کرم ضدآفتاب |
| کمکهای اولیه | کیت کمکهای اولیه، مراقبت از پا، دورکنندهی حشره |
| چاقو و ابزار تعمیر | چاقو طبیعت گردی یا ابزار جندکاره و کیت تعمیر |
| آتش | کبریت، فندک و ابزار روشنکردن آتش |
| سرپناه | چادر و پناهگاه اضطراری سبک که همیشه همراه شماست |
| غذای اضافه | بیشتر از حداقل مورد نیاز |
| آب اضافه | بیشتر از حداقل مورد نیاز در قمقمه آب و کمل بک |
| لباس اضافه | لایهی گرم و ضدآب برای شرایط غیرمنتظره |

کولهپشتی مناسب
ظرفیت کوله باید با مدت سفر و حجم تجهیزات هماهنگ باشد: برای هایک یکروزه کولهای کوچک و سبک کافی است و برای بکپکینگ ظرفیت بیشتری لازم میشود. مهمتر از ظرفیت، اندازه و تنظیم کوله با بدن شماست؛ پیش از سفر آن را با بار واقعی امتحان کنید.
کفش کوهنوردی یا کفش سبک مخصوص مسیر؟
برای انتخاب کفش پاسخ واحدی وجود ندارد و انتخاب بین کفش کوهنوردی ساقبلند و کفش سبک مخصوص مسیر به نوع سفر بستگی دارد. کفش ساقبلند معمولاً در مسیر ناهموار و با بار سنگین حمایت و محافظت بیشتری میدهد؛ کفش طبیعت گردی سبک مسیر سبکتر و راحتترند و برای هایکهای سبک گزینهی خوبی هستند. در هر دو حالت، اندازهی درست و عادتدادن پا به کفش پیش از سفر از نوع آن مهمتر است. پیشنهاد میکنیم مقاله “فرق کفش هایکینگ و ترکینگ چیست؟” را مطالعه بفرمایید.
ایمنی و رعایت طبیعت
ارتفاع و بیماری ارتفاع
در سفرهای ارتفاعبالا، مهمترین اصل، صعود تدریجی است. بر اساس راهنمای MedlinePlus از کتابخانهی ملی پزشکی آمریکا، بهترین راه پیشگیری از بیماری حاد ارتفاع همین است و بالاتر از حدود ۳۰۰۰ متر، ارتفاع محل خواب نباید در هر شب بیش از ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر افزایش یابد. سردرد، تهوع، خستگی، سرگیجه و اختلال خواب از علائم رایجاند. تناسب اندام شما را از این بیماری مصون نمیکند؛ با بروز علائم بالاتر نروید و اگر شدت گرفت، به ارتفاع پایینتر بازگردید و به پزشک مراجعه کنید.
آب، مسیر و همراه
آب کافی و روش تصفیه همراه داشته باشید، پیش از حرکت مسیر و پیشبینی هوا را بررسی کنید و ترجیحاً با یک همراه سفر کنید.
اصول هفتگانهی «ردپایی نگذار»
این اصول را مرکز آموزشی Leave No Trace تدوین کرده و سازمان پارکهای ملی آمریکا نیز آنها را منتشر میکند:
- از پیش برنامهریزی کنید و آماده باشید.
- روی سطوح مقاوم راه بروید و اردو بزنید.
- زباله را درست دفع کنید؛ هر چه با خود میبرید، برگردانید.
- آنچه میبینید را همانجا بگذارید.
- اثر آتش را به حداقل برسانید.
- به حیاتوحش احترام بگذارید.
- به سایر بازدیدکنندگان توجه کنید.
چگونه شروع کنیم؟
- با چند هایک یکروزه در مسیرهای مشخص شروع کنید و ده وسیلهی ضروری را همراه ببرید.
- مدت و مسافت را بهتدریج افزایش دهید و آمادگی بدنی خود را بسنجید.
- برای نخستین بکپکینگ، مقصدی ساده، کممسافت و یکشبه انتخاب کنید و در صورت امکان با فردی باتجربه سفر کنید.
- وسایل را پیش از سفر وزن و امتحان کنید و آنچه استفاده نمیشود حذف کنید.
- پیش از ترکینگ، نوع سفر، ارتفاع مسیر و مجوزهای منطقه را بررسی کنید.
سخن پایانی
هایکینگ سفر یکروزه، ترکینگ سفر چندروزه با تمرکز بر مسیر و مقصد، و بکپکینگ سفر چندروزه با حمل وسایل شخصی است. این مرزها قراردادیاند، اما اگر مدت سفر، دشواری مسیر و شیوهی اقامت را بدانید، انتخاب درست کار دشواری نیست. اگر قصد تهیهی کوله پشتی کوهنوردی، کفش، چادر یا کیسهخواب برای هر یک از این سفرها را دارید، میتوانید دستههای مرتبط در فروشگاه را بررسی کنید و بر اساس مدت سفر و وزن بار انتخاب کنید.


